Anasayfa Arşivler 2017 Aralık

Aylık ArşivAralık 2017

12 15.184 görüntüleme

Yurtiçi ve Yurtdışı Uçak Yolculuğunda Tip-1 Diyabetliler Nelere Dikkat Etmeli?

Bu aralar yine uçak seyahatiyle ilgili sorular sıklıkla geliyor. Ben de elimden geldiğince kendi tecrübelerime göre cevap vermeye çalışıyorum.

Yıllardır hem yurt içi hem de yurt dışı seyahatlerim olmakta. İlk seyahatlerimde yaşadığım sorunları Uçak Seyahatindeki Tip-1 Diyabetli başlıklı yazımda sizlerle paylaşmıştım. Bugüne kadar da Hollanda, Almanya, Fransa, İtalya, Avusturya ve İspanya gibi ülkelere gittik. Galiba en katı kuralları olan havaalanı İspanya idi. Almanya / Stuttgart Havaalanı içerisindeki güvenlik de bana enteresan gelen güvenlik kontrollerindendir. Tip-1 Diyabetliler Havaalanlarında Nelere Dikkat Etmeli? başlıklı yazımızdan da bu konuyu okuyabilirsiniz.

Ancak genel olarak sıvı taşıma kısıtıyla ilgili ortaya çıkan el bagajı mı yoksa normal bagaja mı insülinleri verelim konusu halen tartışmalı. Amerikan Diyabet Derneği yani ADA insülinlerin el bagajında taşınmasını halen önermekte. Ancak artık eski teknolojide uçaklar kalmadı. Yani uçağın normal bagajında eskiden ısıtma sistemleri yokken bu alanlar eksi derecelerin altına düşebiliyordu. Ki elbette halen eski tip uçaklarla seyahat etme ihtimalimiz de bulunuyor. Yeni jenerasyon uçaklarda bagajlar oda sıcaklığına yakın sıcaklığa sahip. Bu sebeple de ben hep bagaja verdim insülinleri ama Hollanda dönüşü eve geldiğimizde kıyafetlerimiz baya soğuktu. Normalde bu kadar soğuk olmaz ya da normal sıcaklıkta olurdu. Normal bagaja versem bile insülinlerde bugüne kadar bir sıkıntı yaşamadım ama yine de sizler el bagajınızda taşıyın.

Önemli Not: İnsülinleri bagajaya veriyorsanız herhangi bir sorun yok. Ama el bagajınızla uçak içine alacaksanız diyabetle ilgili malzeme ve özellikle insülinlerinizi o halde gerekli önlemleri almanız lazım. Hatta Amerika gibi ülkeye girerken de geçeceğiniz güvenlik kontrolleri varsa aşağıdaki detaylar size yardımcı olacaktır.

Yurtiçi ve yurtdışı seyahatlerde yanınızda tip-1 diyabetli raporunuz olursa olası bir aksilikte tip-1 diyabetli olduğunuzu kanıtlamanız daha doğru olur.

Yurtdışı seyahatlerde ise yurtiçi seyahatlere göre biraz daha katı kurallar söz konusu. Özellikle insülin ve insülin pompası ile ilgili. Yurtdışı seyahatiniz olacaksa seyahate çıkmadan bazı detayları tamamlamanızı öneririm.

  • Doktorunuz tarafından reçete kağıdına seyahat sürenizce yanınızda diyabetinizle ilgili bulunması gereken malzemeler (İnsülin, insülin pompası ve ekipmanları, iğne uçları vs) reçete edilsin ve not düşülsün. Örneğin; Sn Esra Avcı şu şu tarihlerde ülkenizi ziyaret edecektir. Bu tarihler arasında şu kadar kalem insülin, insülin pompası, pompa setleri gibi malzemeleri yanında bulundurması önemlidir. Bu reçete kaşeli olsun. Her yurtdışı seyahatinizde bu reçeteyi yeniliyor olacaksınız.
  • Sonra da standart diyabet raporunuz ve bu reçeteyi yeminli çevirmen aracılığıyla İngilizce’ye çevirtin. Diaybet raporunuz böylece resmi ve Dünya’nın neresine giderseniz gidin özellikle havaalanında sizin demirbaş dökümanınız olacak.
  • Bu sayede özellikle insülin kalemlerinizi standart bagaja verme zorunluluğunuz da ortadan kalkacak. El bagajınızla taşıyabileceksiniz.

Ben raporlarımı da yanımda taşımıyorum. Bugüne kadar da ne insülinler ne de insülin pompası ile ilgili hiçbir sorun yaşamadım ama yaşayanlar oluyor. Bana mail yoluyla ulaşanlardan biliyorum. Yine de tedarikli olmakta fayda var.

Umarım bu yazı sizlere rehberli sağlar. (Görsel Kaynak: kulakburunbogaz.info)

16 63.524 görüntüleme

24 Saatlik İdrar Tahlili Nasıl Yapılır?

Tip-1 diyabetli bireylerin yıllık kontrollerinde böbrek fonksiyonlarının nasıl gittiğine dair yapılacak test (24 saatlik idrar tahlili) oldukça önemli. Ki iyi bir tip-1 diyabet yönetimi yapmayan bireyin böbrek fonksiyonları da hasarlanmaya başlar. Bunu önlemenin en temel çözümü ise düzenli kan şekeri takibi.

Böbrek fonksiyonları ya spot idrarla ya da 24 saat idrar toplayarak iki farklı yöntemle test edilebilmektedir. Anlık yani spot idrarla yapılan testin sonucu yanıltıcı olabileceği için 24 saatlik idrar toplama işlemi istenebilmektedir.

Spot idrar ile test

Kontrollerinizi yapmaya gittiğiniz anda idrar toplama kabına yapacağınız idrar demektir. Böbreklerden protein kaçağı olup olmadığı ya da böbreğin doğru çalışıp çalışmadığı bu yolla da tespit edilir.

24 saatlik idrar toplama işlemi ile test

  • İdrar örneğinin toplanacağı gün sabah ilk idrar dışarı atılır. Mesanenin tamamen boşaldığından emin olarak başlangıç saati kayıt edilir.
  • Gün içerisinde ve gece yapılan tüm idrarlar kabın içine toplanır*. Bu kabı laboratuardan istemenizi öneririm. Yoksa evdeki bir pet şişede idrar toplamak bence riskli. Örneğin bir kola şişesi. Her ne kadar yıkasanız bile içerisimde deterjan ve olası diğer maddeler olabilir.
  • Ertesi sabah başlangıç saati’nden tam 24 saat sonra yapılan son idrar da kaba eklenir (İdrarınız gelmemiş olsa da idrar vermeye çalışın ve başlangıç saati’nden tam 24 saat sonra idrar toplamayı kesin)
  • İdrar örneği toplama süresince ve laboratuvara ulaştırılana kadar serin ve karanlık bir yerde tutulmalıdır (buzdolabı gibi). Toplanan idrar aynı gün laboratuvara ulaştırılmalıdır.

*:Gün içerisinde herhangi bir şekilde idrar örneği dışarı dökülürse, idrar toplama işleminin farklı bir gün tekrarlanması gerekmektedir.

(Görsel kaynak: medimagazin.com.tr)

1 7.683 görüntüleme

Sene İçerisinde Yaptırmamız Gereken Testler

Biz tip-1 diyabetlilerin kan şekerleri düzgün gitmezse vücudumuzda bazı sıkıntılar oluşabilir. Bu sebeple de kan şekeri ölçümlerini güvenilir markaların glükometreleriyle yapmalı, tıbbi beslenmeye dikkat etmeli ve doğru miktarda insülin yapmamız lazım.

Komplikasyon oluşmaması için de bu detaylara dikkat ederken 3 ayda 1 ya da yılda 1 kez yaptırmamız gereken testleri mutlaka yaptırmamız gerekli.

1 4.231 görüntüleme

Diyabetimi İyi Yönetemiyorum, Ne Yapmalıyım?

Bu soruyu ben de ara ara kendime soruyorum. Her şey yolunda giderken ya iş temposundaki yoğunluk ya da aniden ortaya çıkan karmaşık konular yolunda giden tip-1 diyabeti yolundan çıkarıyor. Tekrar yola koymaksa baya yorucu oluyor. Ben bu anlarda hızlıca sorun tespiti yapıp uzman desteği alıyorum.

Ama ben özellikle şu yöntemin yani ‘not etmenin‘ işe yaradığını görüyorum. Çözemediğiniz kan şekeri düşüklüğü ya da yüksekliği varsa ya da her şey yolunda giderken iş, okul dönemi, sınav stresi söz konusu ise ya da diğer sebeplerle diyabetinizi iyi yönetemiyorsanız o halde elinize bir kağıt kalem alın ya da bir excel tablosu oluşturun ve yazmaya başlayın.

1-Sadece 3 Gün Her Detayı Not Edin

Neler için günlerimizi ayrımıyoruz ki! Tip-1 diyabetiniz için minimum 3 gün zaman ayırın ve tüm detayları not etmeye başlayın.

3togo1

2-Düzeniniz Neyse O Düzendeyken Kan Şekeri Ölçümlerinizi Her Yaptığınızda Saati Saatine Not Edin

Kan şekeri ölçümü bizler için en önemli anahtar. Sebep-sonuç ilişkisi kurmada hazine niteliğinde. Yemekten önce ve yemekten 2 saat sonra şekerinizi ölçüp lütfen yazın. Özellikle de sabah açlık, gece yatmadan birkaç dakika önce ve gece 3:00’da şekerinizi ölçmeyi ve not etmeyi unutmayın.

3-Yediğiniz, İçtiğiniz Ne Varsa Yazın

Objektif yazmanız çok önemli. “Bunu yazmayım, ayıp olur.”, “Kendimi kötü hissederim.” gibi düşüncelerden uzak ne yiyip, içtiğinizi ölçülerle yazmaya çalışın. 4 tepemele kaşığı pirinç pilavı, 1 kase yoğurt, 1 kepçe çorba ya da 3 dilim ekmek gibi notlardan bahsediyorum. İçtikleriniz de önemli. Özellikle günde kaç bardak su içtiğiniz ayrıca önemli.

porsiyon_buyuklugu

 

4-Stres Ve Hareket Durumunuz Nasıl?

Bu detay da oldukça önemli. Sınav dönemi, regli dönemi, iş hayatındaysanız iş stresi vb gibi konular varsa her günü bir emoji ile renklendiriyor olmak lazım. Stres de kan şekerimiz üzerinde etkili insani bir tepki 🙂 Ve hareket durumunuz. Spor yapın ya da yapmayın o gün çok aktif miydiniz ya da değil miydiniz gibi detayları da not edin.

stress_13_320x190

5-İnsülin Miktarları

Bu da diğer en önemli detay. Yaptığınız insülin dozlarınızı saati saatine yazın. Ek doz insülin yaptığınız zamanlar varsa da bunları not edin.

İnsülin tipleri

İnsülin tipleri

6-Hipoglisemi Ve Hiperglisemi Yaşadınız Mı?

Hipoglisemi ya da hiperglisemi yaşadıysanız nasıl müdahale ettiğinizi de lütfen yazın.

transfer_down_up

7-Diğer Detaylar

Yemek yiyemediğiniz bir ana ya da ara öğün varsa not edin. Ya da bir rahatsızlığınız varsa, doktor ya da diyetisyeninizin bilmesi gereken bir konu varsa yazın.

Ben bu notları çıkartırken kendi tip-1 diyabetimi yönetme şeklimin fotoğrafını çektiğimi düşünüyorum. Fotoğrafa önce kendim bakıyorum. Aldığım eğitimlerle kendi çözebileceğim konular varsa onları çözmeye çalışıyorum. Tüm sorunları çözebiliyorsam ne mutlu. Ama çözemiyorsam uzmanların kapısını elbette çalıyorum 🙂

Özellikle sınav dönemindeyseniz ya da yoğun bir iş temposu içindeyseniz ve bu dönem biraz uzun sürecekse bu fotoğrafa bakarak neleri esnetebileceğinize ya da nelere daha da dikkat etmeniz gerektiğine karar vermeniz lazım. Çünkü bizler için tip-1 diyabet yönetimi hayatı yönetmek gibi değişken olmalı. Yani tip-1 diyabet yönetimini değişen koşullara uygun hale dönüştürmek gerekebilir. Bu tarz değişimlerden sakın korkmayın ama ciddi bir değişim olacaksa mutlaka uzmanlardan destek alın 🙂

Görsel kaynaklar: http://www.e-doktorunuz.com/index.php , http://onwallhd.info/stress.html , https://commons.wikimedia.org/wiki/File

6 28.266 görüntüleme

Hormonlar Kan Şekerimize Nasıl Etki Ediyor?

Tip-1 diyabetli bireyler olarak bizler elimizden geldiğinde, dışarıdan insülin vererek kan şekerimizi istenilen düzeylerde tutmaya çalışıyoruz.

Biz her ne kadar düzenli ilerlesek de bu süreçte bazen insan olmanın ve bazı hormonların etkisi ile kan şekerimizi düzenlemekte sıkıntı yaşayabiliyoruz.