Anasayfa Arşivler 2017 Ocak

Aylık ArşivOcak 2017

22 47.284 görüntüleme

İnsülin Nerelere Yapılır? İnsülin Pompa Seti Nerelere Takılır?

İnsülin enjektörleri ya da insülin kalemleri ile İnsülin nerelere yapılır ve yaparken nelere dikkat etmemiz gerekiyor gibi birkaç önemli detayı anlatmak istiyorum sizlere.

Karın, üst bacağın ön ve arka yüzleri, kolun üst yanı ve dış yanı ve kalçalar insülin yapabileceğimiz yerlerdir.

2 1.205 görüntüleme

İlgi İçin Diyabetli Taklidi Yapılır Mı? ” Munchausen Sendromu ”

Bireyin çevresinden ve/veya sağlık görevlilerinden ilgi görebilmek için kendini sürekli hasta etmesi veya bunun için uğraşması konusunu 1. Diyabet Teknolojileri Sempozyumu‘nda öğrenmiştik. Video kayıtlarından ilkinde bahsetmiştik bu konuyu.

Bilim dünyası ise buna bir ad vermiş. ” Munchausen (MOON-chow-zun) Sendromu ”

Bu Sendromun Adı Neden Munchausen?

Karl Fredrich von Munchausen 18. yüzyılda yaşamış bir Alman Baronu ve Rus Ordusu’nda paralı süvariydi.

Rus-Osmanlı savaşında dönüşte arkadaşlarına, komşularına kahramanlıklarıyla ilgili öyküler anlatmaya başladı.

Öyküleri o kadar abartıldı ve yayıldı ki, sonunda yalan olduğu ortaya çıkınca yalan söylemesi ile ünlendi. Bu nedenle yalan hastalık öyküleri anlatanları tanımlayan sendroma ismi verildi.

Munchausen Sendromu Olabilecek Konulara Sosyal Medyadan Örnekler

Bazen sosyal medyada da denk geliyoruz. Bir yakını ya da kendisi tip-1 diyabetli olmasa da internet dünyasında okuduklarıyla sosyal medya gruplarında yorum yapıp, konunun odağı olabiliyorlar.

Ya da kişi tip-1 diyabetli ve sık sık, hipoglisemi ya da hiperglisemilerle hastane yatışları oldukça sık oluyor. Kişi özellikle insülin pompası kullanıcısı ise pompa geçmişine bakılarak kan şekerinin dengeli gidememe sebepleri görülebiliyor.

Bazen de sanki diyabetli biriyle evlenecekmiş gibi kadın ya da erkek kişisi ailesinin diyabetli kişiyle evlenmesini istemediğini söyleyerek ilginin tam da odağı oluyor. Herkes yorum üstüne yorum yapıyor. Diyabetin hiçbir şeye engel olmadığını, isterlerse ailelerle görüşülebileceği yurdumuzun iyi insanları tarafından öneriliyor. Sonra yardım ve destek isteyen kişi sosyal medyada yok oluyor 🙂

Bir de bazı anneler, babalar ya da diyabetli bireyler ortamlarda ya da sosyal medyada diyabetin tüm çilesini çektiklerini, sürekli ayrımcılığa maruz kaldıklarını, diyabet yönetimini bir türlü sağlayamadıklarını vs vs anlatıyorlar. Ama bu anlatışlar hiç bitmiyor.

Son olarak pankreasını aldıranlar ve diyabetli olanlar da söz konusu. Ki bu çılgınca bir örnek olay.

Ama benim unutamadığım en büyük olay bir erkek kişisinin diyabetli olmasa bile sağlık raporu alıp, üstüne insülin pompası da alıp Türkiye’de bir sağlık kliniğinde diyabetli gibi takibinin yapılması. Ve kişi sürekli ama sürekli takipte olduğu kliniğe gidiyor. Sürekli hastane yatışları söz konusu.

Bir Yandan Vekaleten Munchausen Sendromu da Var

Bu sendromu yaşayan kişi kendisinde değil bakmakla yükümlü olduğu çocukta hastalık semptomlarını oluşturur. Sendrom genellikle genç annelerde görülmektedir.

Sorumluluğundaki “hasta” kişi için elinden geleni yapan ve hatta ani müdahalelerle onları kurtaran birer kahraman olarak çevrelerinden olumlu tepki görmek bu kişileri beslemektedir.

Örneğin tip-1 diyabetli bireye bakan bir anne, bir baba ya da bir bakıcı çocuğunu sürekli hipoglisemi ya da hiperglisemiye sokabiliyor. Ya da kan şekeri regülasyonunu iyi sağlayamıyor. Çocukta ya da bireyde herhangi bir rahatsızlık yoksa da kişiyi herhangi bir hastalığı varmış gibi semptomların oluşmasına sebep olunabiliyor.

Neden Oluyor?

Munchausen Sendromu’nun nedeni tam olarak bilinmemektedir. Bu sendroma sahip olan kişilerin ciddi bir hastalık yaşamış olabileceği, duygusal ya da fiziksel istismara uğramış olabileceği söyleniyor.

Örnek Bir Vaka

32 yaşında kadın hasta kontrol edilemeyen şeker hastalığı nedeniyle hastaneye yatırılır. Hastanede yattığı sürece insülin gereksinimini saptamak için gösterilen tüm çabalara karşın serum glukoz düzeyi düzenlenemez. Yatışın 4. gününde hasta bilinmeyen bir sorunu olabileceğini ve bunun saptanması için daha ileri tanıya yönelik testlere gereksinim olduðunu söyler. Doktoru bunu kabul etmez. Ertesi sabah hemşire hastayı yatağında komada bulur. Yapılan incelemede ciddi hipoglisemi saptanır. Acil değerlendirme sırasında bir tıp öðrencisi kullanılmış bir şırınga ve reguler insülin şişesi bulur. Hasta düzelip gizli insülinin bulunduğu söylendiğinde oldukça öfkelenir ve tıbbi önerilere karşın hastaneyi terkeder.

Yararlanılan Kaynaklar
http://www.ttb.org.tr/STED/sted0901/yapay.pdf
https://onedio.com/haber/ilgi-gormek-icin-olumu-bile-goze-aldiran-hastalik

 

2 1.262 görüntüleme

Diyabetimben.com olarak bizim de dahil olduğumuz, Prof Dr Şükrü Hatun önderliğindeki beyin fırtınası toplantıların sonuçlarından biri ” Tip-1 Diyabetli Üniversite Öğrencileri Liderliği’nde Kültür Gezileri ” projesi.

Bu arada beyin fırtınası toplantıları tip-1 diyabetli bireyler, diyabetli çocuklar ve yakınları, sağlık profesyonelleri ve diyabete gönül verilenlerle gerçekleşiyor. Ve sonuçları da hepimize öyle ya da böyle temas ediyor 🙂

Kontenjan 30 kişi. Katılmak isteyenler bizce hızlıca hareket etsin. Aynı zamanda özellikle tip-1 diyabetli çocuğu olan aileler çocuklarını bir gün özgür bırakarak bu geziye katılmalarını sağlasın. Kendisinden yaşça büyük ve tecrübeleri abi/ablalarını örnek alsın.

Tip-1 Diyabetli Üniversite Öğrencileri Liderliği’nde Kültür Gezileri ve Prof Dr Şükrü Hatun’un Paylaşımı

Günümüzde diyabetli çocukların bakımı ve sağlıklarının geliştirilmesi için çocuk diyabet klinikleri yanında öğretmenlerin, okul hemşirelerinin, arkadaşların, komşuların rolü de artıyor. Bunlara mutlaka deneyimli diyabetlileri ve diyabetli ailelerini de eklemek gerekiyor. Deneyimli diyabetliler ve/veya aileler bir tür ” danışman” ya da mentor (hoca) olarak; çocukların ve ailelerin eğitiminde, yönlenmesinde, yaşamını planlamasında, motivasyonunda etkili olabilen ve örnek alınan kişi (“Role Model”) olarak etkili olabilirler.

Koç Üniversitesi Çocuk Diyabet Ekibi olarak bu kapsamda ” Tip-1 Diyabetli Üniversite Öğrencileri Liderliği’nde Kültür Gezileri” organize etmeye başladık. Bunun için Vehbi Koç Vakfı ile işbirliği yapıyoruz.

Gezilerin ilkini 11 Şubat 2017 Cumartesi Günü Sadberk Hanım Müzesi’ne yapacağız. Bu gezinin tip-1 diyabetli lideri Hilal Bozkurt olacak.

İlgilenenleri bekliyoruz.

Başvuru ve gezi hakkında bilgiler afişte yer alıyor ama kısaca yazmak gerekirse;

Kayıt: 0850 250 8 250 numaralı telefondan 28753/28755/28756 dahili numaralardan kayıt yaptırabilirsiniz.

Gezi Yeri: Sadberk Hanım Müzesi

Tarih: 11 Şubat 2017 Cumartesi

Saat: 13:00-14:30 arası

Yaş Sınırı: 7-12 yaş arası çocuklarımız katılabilecek.

Katılımcı Sayısı: 30 kişi

Gezi Programı: 1,5 saatlik bu programda; 30 dakika müze gezisi, 30 dakika etkinlik zamanı ve 30 dakika süresince de diyabet paylaşım zamanı olacak.

Tip-1 Diyabetli Üniversite Öğrencileri Liderliği'nde Kültür Gezileri

3 8.941 görüntüleme

Tip-1 Diyabetliler Kebapçıda Ne Yapmalı?

Bu paylaşımdaki fotoğraflar gerçeğe en yakın boyutta. Bu sebeple görsel hafızası kuvvetli olanlar görselleri akılda tutsun, yazılı hafızası olanlar ise içerikleri 🙂

995627_10152550768501387_1974349444062822747_nLAHMACUN

Ortalama 20 cm çapında bır lahmacun 40 gr kh içerir. Bu ölçü yaklaşık pasta tabağı kadardır. Yani baya bi minik.

Daha büyük lahmacunları ise buna göre göz kararı hesaplıyoruz. Kaç tane pasta tabağı çıkar? Bu şekilde bakarsanız iyi olur.

 

urfaURFA KEBAP-ADANA KEBAP

En fazla hesaplama hatası yapılan kebap türüdür. Çünkü biz bunları kendi yaptigimiz köfte gibi algiliyoruz. Ama iki ciddi fark var.

Birincisi, genelde 100 gr olan 1 porsiyon kebabın ortalama 30 gr i kuyruk yagindan gelir. Kuyruk yağı doymuş yağdır. Kh lari daha geç saate taşır. Tam da ara öğün un kana karışma saatine.

İkincisi bu köfteler yoğururken ekmek değil un kullanılır . Bu sebeple kebapçı da alınan ana öğün sonrası ara öğün 10 gr a cekilmelidir. Yanındaki pilav için 2 yemek kaşığı 15 alınır.

TAVUK PİRZOLA-TAVUK ŞİŞ

Et kısmı için yağ ve kh hesabı gereksizdir. Pilav için 2 yemek kaşığı 15 gr kh içerir.

TAVUK KANAT

Tavuğun kanadı zaten etten çok yağ içerir. Yanındaki pilav 2 yemek kaşığı 15 olarak alınmalıdır. Tuketildiginde ara öğün için 3 saat mutlaka beklenmeli ve gerekiyorsa ek doz yapılmalıdır. Pompa da az miktar yayma denenebilir ama kalemde bölme önermem. Bölünme bile 4/1 ya da5/1 oranı olmalı yarı yarıya bölme ciddi hipo yaratabilir.

iskenderİSKENDER KEBAP

Pek çok yerde iskender için 120-125 gr pide, 100 gr döner kullanılır. Size önerim 125 gr pideyi bır kez tartmanizdir (tek pide eve alabilirsiniz). Bazı restauranlar da pide daha az konabilir.

Dedigim rakamlarla iskender, 75 gr kh içerir. Yoğurdu da yenirse 80 olur. 120 gr pideye göre pidesi gözünüze az gelirse yaklaşık bi tahmin yapmalısınız.

Tereyağı tam konuldu ise insülin dozu ikiye bolunur. İnsülin kalemi kullananlar ise dozlarını 1,5 saat arayla yapılır. Pompada ikili yayma yapılması, yaymanın süresi de 3 ya da 3,5 saat olmalı.

 

ÇİĞ KÖFTE

1 adet çiğ köfte 8 gr kh içerir. Kaç tane yenildiği göre hesaplanır.

10454446_10152550766856387_1545476428578732499_nLAVAŞ EKMEK

Çapı 25 cm lavaş (Tartı ağırlığı 50 gramdır.) 30 gr kh içerir. Yani bildiğimiz ekmek gibi hesaplamalıyız.

 

 

 

PİDE EKMEK

Ortalama 2 kibrit kutusu pide 15 gr kh içerir.

FISTIKLI KEBAP

100 gr gelen kebapta 50 gr haricinde kalan kısım kuyruk yağı ve fıstıktır. Un ve fıstık 4. saat kan şekerini etkileyeceginden doza göre 0,5 ünite ya da 1 ünite gibi bır doz, normal dozdan 1,5 saat sonra yapılır.

Bizler genel olarak ana öğünden 3-3,5 saat sonra ara öğün yaptığımız için; ilk denemede 3. saate kadar yani ara öğün saatinde beklenmedik yüksek bir kan şekeri olursa, o saatin sonucuna göre ikiye bölünen insüli dozunun 2. sinin doz değiştirilebilir.

10616387_10152550767601387_5358558589773788571_nKIYMALI, KUŞ BAŞILI PİDE

İnce hamur bır pide. Yanları olmadan ya da açık arz edersek 1 sigara paketi boyutundaki 15 ediyor.

Yani ortasındaki 2 parça yaklaşık 30 gr kh.

 

 

10620597_10152550768036387_2909058278770671294_nKalın hamurlu pidede (resimlerde mevcut) ortalama 2 kibrit kutusu 15 gr kh dir.

Kalın hamur pidenin hesabı en zordur.

 

 

 

ÖNEMLİ NOT: Kebapçıya gittiğimizde ailemizde diyabetli birey varsa masaya ilk gelmesi gereken lahmacun değil salatadır. Çocuklarımıza et yemeklerini salata ile yeme alışkanlığı kazandırmak çok önemli. Zaten yağ içeriği yogun olduğundan, lütfen salata siparişini verirken sadece limon ve nar ekşisi konmasini, zeytinyağı dökülmemesini isteyin.

2 2.839 görüntüleme

İnsülin Pompasında “Aktif İnsülin” Ne Demektir?

Özellikle insülin pompa kullanıcılarının büyük bir kısmı bu konuya maalesef pek hakim değil. Bu sebeple biraz açıklık getirmek gerekecek.

Bildiğimiz gibi hızlı etkili insülinler Apidra, Humalog ve Novorapid’dir. İnsülin pompasında sadece hızlı etkili insülinler kullanılır. Hızlı etkili insülinleri ister insülin kalemi, isterseniz de insülin pompası ile yapın vücutta maksimum 4-4,5 saat kalırlar. İnsülini yaptıktan/gönderdikten 90 dakika sonra maksimum etkiye ulaşıp, saatler geçtikçe etkileri azalıp, 4-4,5 saat sonrasında da ‘işimizi yaptık ve biz gidiyoruz.’ derler 🙂

Bu sebeple de yine hem insülin kalemi hem de insülin pompası kullananlara, özel bir durum yoksa, insülin yaptıktan 4-5 saat içinde tekrar tekrar hızlı etkili insülin yapmaları önerilmez. İstenmez. Çünkü içerde daha çalışmayı bekleyen, kullanılmamış insülin vardır.

İnsülin pompasında ise ‘aktif insülin’ dediğimiz bir detay vardır. Aktif insülin süresi hemen hemen tüm insülin pompa kullanıcılarında 4 saattir. Tip-1 diyabet tıpta tek isimle adlansa da herkesin yaşama şekli farklı olduğu için de aktif insülin süresi bazı bireylerde 3, bazılarında ise 5 saat olabiliyor.

Size birkaç örnekle ‘aktif insülin’ hakkında bilgi vermeye çalışacağız.

Karbonhidrat Alınmaması Halinde

Yemek yediniz. 2-3 saat sonra kan şekerinizi ölçtünüz ve 250 mg/dL çıktı. İnsülin pompanızda ‘bolus sihirbazı’ açıksa; önce kan şekerinizi girip ACT’ye basıp, ‘besin gir’ kısmını ise yine ACT ile geçtiğinizde size mevcut insülin durumu hakkında bilgi veren bir ekran çıkar. IDF (insülin duyarlılık faktörünüze göre) değerinize göre 250 mg/dL için insülin gerekli mi? Aktif insülin var mı? gibi gibi detay verir. Bu ekranda eğer içerde aktif insülin varsa, 250 mg/dL’lik yükseklik için size insülin dozu önerilir ya da önerilmez.

Bu arada insülin pompanızda aktif insülin yoksa ve kan şekeriniz yüksek çıkmışsa insülin pompasına kan şekerinizi girip ACT tuşuyla ilerlediğinizde size mutlaka ‘düzeltme bolusu’ önerilecektir.

insulin pump5 insulin pump7 insulin pump3

Karbonhidrat Alınması Halinde

Yemek yediniz. 3-4 saat sonra kan şekerinizi ölçtünüz ve 250 mg/dL çıktı. Ara öğün yapacaksınız ya da canınız bir şeyler çekti yiyeceksiniz (Klinik beslenme protokolünüze göre ne yapmanız/yapmamanız gerektiğini en iyi siz bilirsiniz.). Ya da insülin pompasında aktif insülin verken ana öğün yapacaksınız.

Yine insülin pompanızda ‘bolus sihirbazı’ açıksa; önce kan şekerinizi girip ACT’ye basıp, ‘besin gir’ kısmına ise 20 gram karbonhidrat girdiniz ve ACT ile geçtiğinizde size mevcut insülin durumu, alacağınız karbonhidrat, karbonhidrat için ne kadar insülin yapacağınız hakkında bilgi veren bir ekran çıkar. Bu ekranda eğer içerde aktif insülin varsa, IDF (insülin duyarlılık faktörünüze göre) değerinize göre 250 mg/dL’lik yükseklik için size insülin dozu önerilir ya da önerilmez. Ama içeride ister aktif insülin olsun, ister olmasın alacağınız karbonhidrat için mutlak ama mutlaka karbonhidrat/insülin oranınıza göre insülin dozu önerilir.

insulin pump5 insulin pump1 insulin pump6

insulin pump3

Diğer Önemli Detaylar

  • İnsülin popmanızın bilgi ekranında aktif insülin var görünse de insülin pompas set değişimi gibi işlerinizi yapabilirsiniz. Her ne kadar aktif insülin görünse de o insülin vücuda gitmiş ve çalışmayı bekleyen/çalışmaya devam eden insülindir.
  • Kan şekeriniz yüksekse ve düzeltme bolusu yaptıysanız, kan şekerinizin düşmesi için minimum 2 saat bekleyin. Sürekli sürekli IDF değerinize göre insülin göndermeyin.