Anasayfa T1D Hakkında Herşey Hiperglisemi Esnasında Doğru Ek Doz İnsülin Nasıl Yapılır?

Hiperglisemi Esnasında Doğru Ek Doz İnsülin Nasıl Yapılır?

5 6.910 görüntüleme

Hiperglisemi Esnasında Doğru Ek Doz İnsülin Nasıl Yapılır?

Hiperglisemi, kan şekeri yüksekliği demektir. Kan şekeri yüksekliği anlarında yapılacak ek doz insülin hakkında bilgi vermek istedim.

Ama öncelikle önemli bir not; “Hiperglisemi esnasında hangi hızlı etkili insülini (Apidra, Humalog ya da Novorapid) kullanıyorsanız onu kullanmalısınız. Uzun etkili Lantus ya da Levemir şekeri düşürmek için işe yaramaz.”

IDF ve karbonhidrat / insülin oranı biz tip-1 diyabetliler için oldukça önemlidir. Hiperglisemi esnasındaki ek doğru ek doz uygulamasında ise karbonhidrat / insülin oranı da işimize yarayacağı için bu konu hakkında da bilgi vermek gerekli.

IDF; İnsülin Duyarlılık Faktörü’dür. Yani; 1 ünite hızlı ya da kısa etkili, orta ya da uzun etkili insülinin kan şekerimizi ne kadar düşürdüğünü belirten değer.

Karbonhidrat / İnsülin Oranı; Aldığımız karbonhidrat miktarı için ne kadar insülin yapmamız gerektiğini belirtir.

İDF Hesaplaması

IDF hesaplanırken 1500-1800 Kuralı ile hesaplanır. Yani günlük toplam hızlı ya da kısa, orta ya da uzun etkili insülinlerimizi 1500 ya da 1800 değerine böldüğümüzde ortaya çıkan değer IDF değeridir.

Çocuklarda 1500/günlük toplam insülin miktarı, yetişkinlerde ise 1700/günlük toplam insülin miktarı bize yaklaşık olarak IDF oranını verir.

Biz hesaplamalarımızda daha ortalama bir değer elde edebilmek için 1700 ile çalışalım.

Mesela günlük toplam yaptığımız insülin miktarı 35 ünite olsun. 1700 (sabit değer)/35 ünite yaptığımızda 48,5 gibi bir değer çıkıyor. Yuvarlayarak bu değeri 50 alabiliriz. Yani 1 ünite insülin yaptığımızda kan şekerimiz 50 mg/dL düşecek.

Özellikle kan şekeri yüksekliklerinde kaç ünite insülin yapmamızın cevabı IDF değerimizdedir.

Karbonhidrat/İnsülin Oranı Hesaplaması

Bu oranın hesaplanması için ise kullanılacak sabit değer 500. Sabit değer olan 500’ü yine günlük toplam insülin değerine  bölüyoruz. Yani; 500/35=14,2 çıkar. Yuvarlar ve 15 alırsak, her 15 gram karbonhidrat için 1 ünite insülin yapmamız gerekmektedir. Matematiksel olarak bir sonuca ulaşsak da KH/İnsülin Oranını bu şekilde bulduğumuzda bize sadece ufak bir ışık yakılacaktır. KH/İnsülin Oranı bu kadar kolay hesaplansaydı diyetisyenlere ihtiyaç duymazdık değil mi? Bu sebeple lütfen ve şartlar mümkünse karbonhidrat sayım yöntemini bilen bir diyetisyenin takibinde olun.

Bu arada her öğün için karbonhidrat/insülin oranı değişkenlik gösterecektir. Bu ayarlamaları da gittiğimiz diyetisyenimle daha rahat yapabiliriz.

IDF ve karbonhidrat/insülin oranı hayatımız boyunca hep aynı düzeyde gitmez. Ara periyotlarla düzenli olarak diyetisyene gitmemiz, günlük olarak hazırladığımız yemek, insülin oranları ve kan şekerlerimizi paylaşarak düzenleme yapabiliriz.

Bir örnek ile daha iyi açıklayabiliriz bu durumu;

Yemekten önce kan şekerimiz 200 mg/dL çıksın. Bizim istediğimiz kan şekeri 120 mg/dL. Aradaki fark 80 mg/dL. IDF değerimiz; 1 ünite insülin kan şekerimizi 50 mg/dL düşürüyordu. 80/50=1,6 ünite ek insülin yapmamız gerekiyor. İnsülin kalemi kullanıyorsak 2 üniteye yuvarlayabilirim. Pompa kullanıyorsak sorun yok. Zaten 1,6 ünite pompa ile yapabiliyoruz. Yemekte alacağımız karbonhidrat miktarı da 45 gram olsun. Her 15 gram için 1 ünite insülin yapmamız gerekiyor. Yani 3 ünite insülin yapacağız yemek için. 1,6 ünite ek insülin+3 ünite yemek için insülin=4,6 ünite toplamda yapmamız gereken insülindir.

Eğer kan şekerimiz istediğimiz seviyede yani 120 mg/dL olsaydı o zaman sadece yemek için yaptığımız 3 ünite insülini yapacaktık.

  • esra hanım merhaba
    bundan 2 hafta öncesine kadar yatarken şekerim yüksek bile olsa sabaha 105-125 düzeyine çekilirdi
    ailemle on günlük bir tatilden döneli 2 gün oldu ve tatil sürecinde de şimdi de sabah açlık şekerim 160 civarında seyrediyor on aydır diyabetim ve dediğim gibi bu on ayda sabah şekerimin 150ı geçmesi bir elin parmaklarını geçmez
    şimdi ne oldu da bu durumu yaşıyor olabilirim
    bir de nisan ayı ortasına kadar 22 ünite insülinle idare ederken şimdi 31 ünite vuruyorum sanki insülin ihtiyacım gittikçe artıyor bu da beni korkutuyor sanki bu durum durmayacak ve sürekli artacak gibi
    bana lütfen yardımcı olun isterseniz daha fazla bilgi de verebilirim
    iyi günler

    • Mert Bey Merhaba,

      İnsülin ihtiyacımız hiçbir zaman sabit kalmaz. Dönem dönem, hormonal değişiklikler, yaş vb sebeplerle de değişim olabilir. Sürekli artacak gibi düşünmeyin ama artıyor olması da sizi endişe ettirmesin. Vücudunuzun ihtiyaç duyduğu insülin miktarı neyse onu yapmanız gereklidir.

      sevgiler,

  • Cevap Bırak